OBP Hesaplama Aracı
100'lük sistemdeki diploma notunu yaz. Geçen yıl bir programa yerleştiysen kırık OBP kutusunu işaretle.
Öne Çıkanlar
- OBP = Diploma Notu × 5 (250–500 aralığı); yerleştirme puanına OBP × 0,12 olarak eklenir.
- Diploma notundaki 10 puanlık fark ≈ 1,8 TYT netine denktir — lise notları sınavdan önce kazanılmış puandır.
- Kırık OBP: geçen yıl yerleşenlerde katsayı ×0,06'ya iner; 23,4 puana kadar kayıp demektir.
- 50'nin altındaki diploma notu 50 sayılır; 5'lik sistem notunu 20 ile çarpmak resmi karşılık değildir.
- OBP formülü kesindir — tahmin değil, resmi kuraldır.
OBP Nedir?
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı), lise diploma notunun YKS yerleştirme puanına yansıyan halidir. Diploma notu 100'lük sistemde 5 ile çarpılarak 250–500 aralığına taşınır; bu değer 0,12 katsayısıyla yerleştirme puanına eklenir. OBP, sınavdan önce belirlenmiş bir değişkendir: lise boyunca alınan notlar, sınav gününe taşınan hazır puandır.
Bu Hesaplayıcı Nasıl Çalışır?
Resmi formülü adım adım uygular; tahmin içermez. OBP hesabı standart puan gibi istatistiğe dayanmaz — doğrudan aritmetiktir.
Adım 1 — OBP'yi bul
OBP = Diploma Notu × 5. Diploma notun 78 ise OBP'n 390'dır. Aralık 250–500'dür.
Adım 2 — Katkıyı hesapla
Katkı = OBP × 0,12 (normal) veya OBP × 0,06 (kırık OBP). OBP'si 390 olan biri normalde 46,8 puan alır.
Adım 3 — Sonucu yerleştirme bağlamına koy
Katkı, sınav puanına eklenerek yerleştirme puanını oluşturur. Bu araç ayrıca kaybı net cinsinden gösterir; böylece OBP'nin gerçek ağırlığını görürsün.
Formül ve Çalışılmış Örnek
Formüller: OBP = Diploma Notu × 5 · Katkı = OBP × 0,12 (kırıkta × 0,06).
Diploma notu 78 olan bir öğrenci:
- OBP = 78 × 5 = 390
- Normal katkı = 390 × 0,12 = 46,8 puan
- Geçen yıl yerleşmiş olsaydı (kırık): 390 × 0,06 = 23,4 puan
Bu örneği yukarıdaki araca girerek aynı sonucu aldığını doğrulayabilirsin.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
- Yaz: 100'lük sistemdeki diploma notunu (50–100) gir.
- İşaretle: Geçen yıl merkezi yerleştirme ile bir programa yerleştiysen "Kırık OBP" kutusunu işaretle.
- Bas: "Hesapla" düğmesine bas; OBP'n ve yerleştirme katkın görünür.
- Karşılaştır: Sonucu YKS puan hesaplama aracındaki sınav puanınla topla; toplam yerleştirme puanını bul.
Sonucunu Nasıl Okumalısın?
Diploma notun, sınavdan önce cebinde duran puandır; tablo aralıkları gösterir.
| Diploma Notu | OBP | Katkı (×0,12) | Kırık Katkı (×0,06) |
|---|---|---|---|
| 50 | 250 | 30,0 | 15,0 |
| 60 | 300 | 36,0 | 18,0 |
| 70 | 350 | 42,0 | 21,0 |
| 78 | 390 | 46,8 | 23,4 |
| 85 | 425 | 51,0 | 25,5 |
| 90 | 450 | 54,0 | 27,0 |
| 100 | 500 | 60,0 | 30,0 |
OBP Kaç Nete Denk Gelir?
Diploma notundaki 10 puanlık fark, 6 yerleştirme puanına denktir. Bu 6 puanın net karşılığı puan türüne göre değişir; çünkü her testin katsayısı farklıdır.
| Puan Türü | 1 Net ≈ Kaç Puan | 6 Puan ≈ Kaç Net |
|---|---|---|
| TYT | 3,3 | ≈ 1,8 net |
| SAY | 3,0 (AYT Mat) | ≈ 2,0 net |
| EA | 3,0 (AYT Mat/Ede) | ≈ 2,0 net |
| SÖZ | 3,0 (Edebiyat) | ≈ 2,0 net |
| DİL | 3,0 (YDT) | ≈ 2,0 net |
Stratejik anlamı: lise son sınıfta diploma notunu 80'den 90'a çıkarmak, sınava yaklaşık 2 net önde başlamak demektir. Diploma notu 60 ile 100 arasındaki 24 puanlık fark, AYT'de yaklaşık 7–8 net değerindedir.
Kırık OBP'nin Gerçek Maliyeti
"Önce bir yere yerleşeyim, seneye tekrar denerim" planı 23,4 puana kadar mal olur. Diploma notu 78 olan birinde katkı 46,8'den 23,4'e düşer; bu kayıp ≈ 7 TYT netine denktir.
Karar çerçevesi üç sorudan oluşur: (1) Yerleştiğin programı gerçekten istemiyor musun? (2) Kaybı telafi edecek +7 netlik artışı gerçekçi mi? (3) Bir yıl bekleyip mezuna kalmak, kırık OBP'den daha mı az maliyetli? Üçüncü seçenek — hiç yerleşmeden mezuna kalmak — katsayıyı düşürmez. Bu hesabı yerleşmeden önce yap; sonra değil.
5'lik Sistem Tuzağı ve 50 Kuralı
5'lik notu 20 ile çarpmak resmi karşılık değildir. Okulların 5'lik sistemden 100'lük sisteme dönüşüm tabloları farklıdır; ÖSYM, okulun bildirdiği resmi 100'lük notu kullanır. Yanlış dönüşümle hesaplanan OBP, gerçek katkıdan sapar.
50 kuralı: diploma notu bildirilmeyen veya 50'nin altında olan notlar 50 sayılır. En düşük OBP 250, en düşük katkı 30 puandır; sıfır OBP diye bir şey yoktur.
Sınırlamalar
- OBP kesindir; toplam puan tahminidir: OBP formülü resmi ve nettir, ancak yerleştirme puanının sınav ayağı tahmini olduğundan toplam sonuç da tahmini kalır.
- Okul verisine bağımlı: Hesaplamada esas alınan not, okulun ÖSYM'ye bildirdiği resmi diploma notudur; karnendeki dönemlik ortalamalar değil.
- Kılavuz her yıl teyit edilir: 0,12 katsayısı yıllardır sabit; ancak kesin kural her yıl ÖSYM kılavuzunda yazandır.
OBP ve Benzer Kavramlar
OBP'yi benzer ad taşıyan kavramlarla karıştırmamak gerekir.
| Kavram | Nedir | OBP'den Farkı |
|---|---|---|
| OBP | Diploma notu × 5 (250–500) | – |
| Ek puan | Meslek lisesi mezunlarına bazı programlarda eklenen puan | OBP'ye ek olarak, yalnızca tanımlı programlarda uygulanır |
| Okul birinciliği kontenjanı | Okul birincilerine ayrılan özel kontenjan | Puanı değiştirmez; ayrı kontenjan havuzu açar |
Sıkça Sorulan Sorular
OBP nasıl hesaplanır?
OBP = Diploma Notu × 5. Diploma notu 100'lük sistemde 50–100 aralığındadır; OBP 250–500 aralığında çıkar. Örneğin diploma notu 78 olan bir öğrencinin OBP'si 390'dır. Bu formül resmi kılavuzda yazar; tahmin değil, kesin kuraldır.
OBP YKS puanına nasıl eklenir?
Yerleştirme = Sınav Puanı + OBP × 0,12. OBP'n 390 ise yerleştirme puanına 46,8 puan eklenir. Bu katkı TYT, SAY, EA, SÖZ ve DİL puan türlerinin tamamında aynıdır.
Kırık OBP nedir?
Bir önceki yıl bir programa yerleşen adayın OBP katsayısının yarıya inmesidir: ×0,06. OBP'si 390 olan birinde katkı 46,8'den 23,4'e düşer. Kayıp 23,4 puan, yaklaşık 7 TYT netine denktir.
Kırık OBP ne zaman uygulanmaz?
Yerleşme gerçekleşmediyse uygulanmaz. Sadece tercih yapıp yerleşememek, sınava hiç girmemek veya mezuna kalmak katsayıyı düşürmez. Katsayı ancak bir programa fiilen yerleşildiğinde düşer ve yalnızca takip eden yıl için geçerlidir.
5'lik sistemdeki diploma notumla OBP hesaplayabilir miyim?
Hayır, doğrudan çeviremezsin. Okulunun resmi 100'lük sistem karşılığını öğrenip onu girmelisin. 5'lik notu 20 ile çarpmak yalnızca yaklaşık bir değer verir; resmi işlemde okulun dönüşüm tablosu geçerlidir.
OBP en fazla kaç puan getirir?
En fazla 60 puan. Diploma notu 100 olanın OBP'si 500'dür; katkı 500 × 0,12 = 60 puandır. Kırık OBP durumunda tavan 30 puana iner.
Diploma notum 50'nin altındaysa ne olur?
50 sayılır. Diploma notu bildirilmeyen veya 50'nin altında olan notlar, ÖSYM hesaplamasında 50 kabul edilir; yani en düşük OBP 250, en düşük katkı 30 puandır.
OBP kaç nete denk gelir?
Diploma notundaki 10 puanlık fark, yaklaşık 1,8 TYT netine denktir. 10 diploma notu = 6 yerleştirme puanı; TYT'de 1 net ortalama 3,3 puan getirdiğinden 6 ÷ 3,3 ≈ 1,8 net eder. AYT'de katsayılar daha yüksek olduğundan denk net sayısı daha düşüktür; tam tablo aşağıdaki "OBP Kaç Nete Denk Gelir?" bölümündedir.
Okul birinciliği OBP'yi etkiler mi?
OBP formülünü değiştirmez; ancak kontenjan avantajı sağlar. Okul birincileri, bazı programlardaki özel kontenjanlardan yararlanır. Bu kontenjanların taban puanları genel kontenjana göre farklı oluşur; detay her yıl ÖSYM kılavuzunda açıklanır.
Girdiğim veriler bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Tüm hesaplama tarayıcında yapılır; diploma notun hiçbir sunucuya gönderilmez veya saklanmaz.
Sonraki Adımlar
- YKS puan hesaplama — OBP katkın dahil tahmini ham ve yerleştirme puanlarını hesapla
- YKS tercih robotu — puanına göre hedefleyebileceğin üniversiteleri listele